Merge trong Git và cách xử lý xung đột (conflict) cho người mới (Bài 3)

Lập Trình

Trong bài này
  1. Merge là gì? Gộp lịch sử của hai nhánh
  2. Fast-forward: khi không cần merge commit
  3. Cập nhật nhánh tính năng và dọn nhánh
  4. Làm thật: merge commit và fast-forward trong terminal
  5. Tạo và xử lý conflict từng bước
  6. Bước 1: Merge và gặp conflict
  7. Bước 2: Xem file nào bị conflict
  8. Bước 3: Mở file, đọc các dấu conflict
  9. Bước 4: Sửa file theo ý bạn
  10. Bước 5: git add để báo "đã xử lý xong", rồi commit
  11. Đổi ý giữa chừng: git merge --abort
  12. Learn Git Branching khác Git thật ở đâu?
  13. Lỗi hay gặp (mình đã chạy thử với Git thật)
  14. Bài tập
  15. Bài tiếp theo
Series · Bài 3/5 Git cho người mới
  1. Git là gì? Commit đầu tiên và xem lịch sử
  2. Nhánh (branch) và chuyển nhánh: làm tính năng mới không sợ hỏng code
  3. Merge và xử lý xung đột (conflict)
  4. Rebase, cherry-pick và khi nào nên dùng
  5. Remote, push/pull và quy trình làm việc nhóm
Xem cả series →

Làm xong tính năng trên nhánh riêng, bước tiếp theo là đưa nó về main. Việc này gọi là merge (gộp nhánh). Phần lớn thời gian Git tự gộp được, nhưng nếu hai nhánh cùng sửa một dòng, Git sẽ dừng lại và nhờ bạn quyết định. Đó là xung đột (conflict), nỗi sợ của nhiều bạn mới học. Bài này cho bạn thấy merge trên sơ đồ, phân biệt hai kiểu merge, rồi tự tay tạo và xử lý một conflict thật từ đầu đến cuối.

Đây là bài 3/5 của series Git cho người mới: học trực quan trên trình duyệt. Bạn đã học commit ở bài 1 và nhánh ở bài 2. Mình làm thử ngày 15/11/2026: phần sơ đồ trên Learn Git Branching (giao diện tiếng Việt), còn phần conflict bằng Git 2.39.5 thật trên máy Linux, vì trang mô phỏng không có nội dung file nên không thể tạo conflict.

Merge là gì? Gộp lịch sử của hai nhánh

Ta bắt đầu từ trạng thái cuối bài 2: nhánh dang-nhap có commit C2, nhánh main có commit C3, cả hai rẽ ra từ C1. Trong sandbox, mình tạo lại trạng thái đó:

git switch -c dang-nhap
git commit
git switch main
git commit
Sơ đồ Learn Git Branching với hai nhánh rẽ ra từ C1, C2 trên dang-nhap và C3 trên main
Hai nhánh rẽ ra từ C1. Khung đỏ: C2 (dang-nhap) và C3 (main) chưa biết gì về nhau.

Quy tắc quan trọng nhất của merge: bạn đứng ở nhánh nhận, rồi gọi tên nhánh cần gộp vào. Muốn đưa dang-nhap vào main thì đứng ở main:

git merge dang-nhap
Sau git merge dang-nhap, commit C4 có hai mũi tên chỉ về C2 và C3, nhãn main chỉ vào C4
Merge commit C4 có hai cha: C3 và C2. Nhánh main giờ chứa cả hai hướng phát triển.

Git tạo ra commit C4 đặc biệt với hai mũi tên, gọi là merge commit. Nhánh dang-nhap vẫn ở C2, không thay đổi gì. Merge chỉ làm thay đổi nhánh bạn đang đứng.

Fast-forward: khi không cần merge commit

Nếu từ lúc tách nhánh, main không có commit mới nào thì sao? Mình thử:

git switch -c sua-loi
git commit
git switch main
git merge sua-loi
Learn Git Branching báo Đang fast forward, nhãn main và sua-loi cùng chỉ vào C2, không có commit mới
"Đang fast forward...": nhãn main chỉ trượt xuống C2, không có commit mới nào được tạo.

Lịch sử vẫn là một đường thẳng, nên Git chỉ cần dời nhãn main tới trước (fast-forward, "tua nhanh"). Không có gì để gộp nên không cần merge commit.

Cập nhật nhánh tính năng và dọn nhánh

Merge chạy được theo cả hai chiều. Sau khi main đã có C4, mình đứng ở dang-nhap và gộp main vào. Vì C4 đã chứa C2 nên lần này lại là fast-forward:

git switch dang-nhap
git merge main
Sau git merge main trên nhánh dang-nhap, cả main và dang-nhap cùng chỉ vào merge commit C4
Cả hai nhãn giờ chỉ vào C4: nhánh dang-nhap đã có đủ code mới của main.

Trong dự án thật, gộp main vào nhánh tính năng là cách để nhánh của bạn nhận được code mới của đồng đội trước khi làm tiếp. Khi tính năng đã nằm trong main, bạn có thể xóa nhánh cho gọn:

git branch -d dang-nhap
Sau khi xóa nhánh dang-nhap, commit C2 vẫn còn trong sơ đồ, git log hiện merge commit C4 với lời nhắn Gộp branch dang-nhap vào branch main
Xóa nhánh chỉ gỡ cái nhãn. Khung đỏ: commit C2 vẫn nằm trong lịch sử của main.

Xóa nhánh không xóa commit. C2 vẫn còn vì merge commit C4 đã nối nó vào lịch sử của main.

Làm thật: merge commit và fast-forward trong terminal

Mình làm lại hai kiểu merge trên repo trang-ca-nhan bằng Git thật. Kiểu fast-forward (nhánh dang-nhap thêm file login.html, main không có gì mới):

$ git merge dang-nhap
Updating 5c10d80..72086f1
Fast-forward
 login.html | 1 +
 1 file changed, 1 insertion(+)
 create mode 100644 login.html

Kiểu merge commit (nhánh footer thêm footer.html, trong khi main thêm style.css):

$ git merge footer
Merge made by the 'ort' strategy.
 footer.html | 1 +
 1 file changed, 1 insertion(+)
 create mode 100644 footer.html

$ git log --oneline --graph --all
*   58b0e4c Merge branch 'footer'
|\
| * 8797a45 Them footer
* | 68d6a4d Them file CSS
|/
* 72086f1 Them trang dang nhap
* 5c10d80 Tao trang chu

Lưu ý: khi tạo merge commit, Git thật mở trình soạn thảo để bạn sửa lời nhắn (mặc định là Merge branch 'footer'). Nếu đó là Vim, gõ :wq rồi Enter để lưu và thoát. Muốn bỏ qua bước này, dùng git merge --no-edit footer.

Tạo và xử lý conflict từng bước

Conflict xảy ra khi hai nhánh cùng sửa một chỗ theo hai cách khác nhau. Git không thể đoán bản nào đúng nên nhường bạn quyết. Mình cố tình tạo tình huống này:

  • Nhánh doi-tieu-de đổi tiêu đề thành Chào bạn, mình là Minh.
  • Trong lúc đó, main đổi cùng dòng tiêu đề thành Xin chào! Mình là Minh Nguyễn.

Bước 1: Merge và gặp conflict

$ git merge doi-tieu-de
Auto-merging index.html
CONFLICT (content): Merge conflict in index.html
Automatic merge failed; fix conflicts and then commit the result.

Bước 2: Xem file nào bị conflict

$ git status
On branch main
You have unmerged paths.
  (fix conflicts and run "git commit")
  (use "git merge --abort" to abort the merge)

Unmerged paths:
  (use "git add <file>..." to mark resolution)
	both modified:   index.html

both modified nghĩa là cả hai nhánh cùng sửa file này. Git cũng nhắc sẵn cách thoát: git merge --abort.

Bước 3: Mở file, đọc các dấu conflict

$ cat index.html
<<<<<<< HEAD
<h1>Xin chào! Mình là Minh Nguyễn</h1>
=======
<h1>Chào bạn, mình là Minh</h1>
>>>>>>> doi-tieu-de
<p>Mình đang học Git.</p>

Git chèn ba loại dấu vào file:

  • Từ <<<<<<< HEAD đến =======: phiên bản của nhánh bạn đang đứng (main).
  • Từ ======= đến >>>>>>> doi-tieu-de: phiên bản của nhánh đang gộp vào.
  • Phần ngoài các dấu (dòng <p>) không bị conflict, giữ nguyên.

Bước 4: Sửa file theo ý bạn

Bạn có thể giữ một bên, hoặc kết hợp cả hai. Mình lấy câu "Chào bạn" và giữ họ tên đầy đủ, rồi xóa hết các dòng dấu:

$ cat index.html
<h1>Chào bạn, mình là Minh Nguyễn</h1>
<p>Mình đang học Git.</p>

Nhiều trình soạn thảo code, ví dụ VS Code, tô màu hai phiên bản và có nút để chọn nhanh một bên hoặc cả hai. Bấm nút hay sửa tay thì kết quả cuối cùng vẫn phải là một file sạch, không còn dấu <<<<<<< nào.

Bước 5: git add để báo "đã xử lý xong", rồi commit

$ git add index.html
$ git status
On branch main
All conflicts fixed but you are still merging.
  (use "git commit" to conclude merge)

Changes to be committed:
	modified:   index.html

$ git commit --no-edit
[main f62d42f] Merge branch 'doi-tieu-de'

$ git log --oneline --graph -n 5
*   f62d42f Merge branch 'doi-tieu-de'
|\
| * 22c4210 Doi tieu de than thien hon
* | ccec0c7 Them ho vao tieu de
|/
*   58b0e4c Merge branch 'footer'

Xong. Conflict không phải lỗi, nó chỉ là Git hỏi ý bạn. Đọc kỹ hai phiên bản, chọn đúng, xóa dấu, git add, git commit.

Đổi ý giữa chừng: git merge --abort

Nếu conflict quá rối và bạn muốn quay lại như chưa có gì, dùng --abort. Mình thử với một conflict khác:

$ git merge thu-abort
Auto-merging index.html
CONFLICT (content): Merge conflict in index.html
Automatic merge failed; fix conflicts and then commit the result.
$ git merge --abort
$ git status
On branch main
nothing to commit, working tree clean

Learn Git Branching khác Git thật ở đâu?

  • Không bao giờ có conflict: trang chỉ mô phỏng hình dạng lịch sử, không có nội dung file, nên merge nào cũng thành công.
  • Lời nhắn merge khác: trang ghi "Gộp branch "dang-nhap" vào branch "main"", Git thật ghi Merge branch 'dang-nhap' và mở trình soạn thảo cho bạn sửa.
  • Thông báo fast-forward: trang in "Đang fast forward...", Git thật in Fast-forward kèm danh sách file thay đổi.

Lỗi hay gặp (mình đã chạy thử với Git thật)

  1. Commit khi chưa xử lý xong conflict:
    $ git commit -m "Merge doi-tieu-de"
    error: Committing is not possible because you have unmerged files.
    hint: Fix them up in the work tree, and then use 'git add/rm <file>'
    hint: as appropriate to mark resolution and make a commit.
    fatal: Exiting because of an unresolved conflict.
    U	index.html
    Sửa file rồi git add trước, sau đó mới commit.
  2. Đổi nhánh giữa lúc đang merge:
    $ git switch doi-tieu-de
    fatal: cannot switch branch while merging
    Consider "git merge --quit" or "git worktree add".
    Hoàn tất merge, hoặc git merge --abort, rồi mới đổi nhánh.
  3. Quên xóa dấu conflict: Git không kiểm tra giúp. Nếu bạn git add file còn dấu <<<<<<<, các dấu đó sẽ vào commit và làm hỏng trang. Trước khi add, tìm lại chuỗi <<<<<<< trong file.
  4. Đứng nhầm nhánh khi merge: đứng ở doi-tieu-de rồi gõ git merge doi-tieu-de, Git chỉ trả lời Already up to date. và không làm gì. Nhớ quy tắc: đứng ở nhánh nhận, gọi tên nhánh cho. Kiểm tra nhánh hiện tại bằng git status trước khi merge.

Bài tập

  1. Trên Learn Git Branching: gõ level intro3 để làm cấp độ "Gộp nhánh trong Git". Gợi ý của trang: "Nhớ là commit theo đúng thứ tự (bugFix trước main)".
  2. Trên máy: tạo nhánh doi-mau, sửa dòng đầu của một file và commit. Về main, sửa cùng dòng đó theo cách khác và commit. Merge doi-mau vào main, xử lý conflict bằng cách giữ cả hai ý, rồi xem kết quả bằng git log --oneline --graph.
  3. Lặp lại bài 2 nhưng lần này dùng git merge --abort khi gặp conflict, rồi kiểm tra git status đã sạch chưa.

Bài tiếp theo

Merge giữ nguyên lịch sử nhưng tạo ra những merge commit hình "kim cương". Ở bài 4, mình giới thiệu cách khác để đưa commit từ nhánh này sang nhánh kia: rebase (làm lịch sử thẳng hàng) và cherry-pick (nhặt đúng một commit), kèm quy tắc khi nào không nên dùng.

Ảnh Nguyễn Hữu Huy

Tác giả

Giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Cao đẳng FPT Polytechnic

Thầy Huy dạy lập trình tại Cao đẳng FPT Polytechnic, chia sẻ kiến thức về Android, Unity/C#, AI và lập trình backend qua blog dotplays và kênh YouTube Thầy Huy One Champ. Tác giả các ứng dụng dotsave, getvidfb và taptik.