Học từ vựng tiếng Anh với AI: theo chủ đề, câu ví dụ, ôn tập kiểu flashcard (Bài 1)

AI

Trong bài này
  1. Bước 1: Xin bảng từ vựng theo chủ đề, có phiên âm và câu ví dụ
  2. Bước 2: Bảo AI đố lại bạn kiểu flashcard
  3. Bước 3: Tổng kết và lập lịch ôn, nhưng đọc kỹ trước khi làm theo
  4. Mẫu prompt học từ vựng để copy dùng ngay
  5. Lỗi hay gặp khi học từ vựng với AI
  6. Bài tập và bài tiếp theo
Series · Bài 1/5 Học tiếng Anh với AI
  1. Học từ vựng tiếng Anh với AI: theo chủ đề, câu ví dụ, ôn tập kiểu flashcard
  2. Luyện ngữ pháp tiếng Anh với AI: sửa lỗi câu và giải thích vì sao sai
  3. Luyện giao tiếp tiếng Anh với AI bằng hội thoại nhập vai
  4. Luyện IELTS Writing Task 2 với AI: góp ý 4 tiêu chí và viết lại câu
  5. Lộ trình tự học tiếng Anh 30 ngày với AI và bộ prompt dùng ngay
Xem cả series →

Học từ vựng tiếng Anh thường chán vì hai lý do: danh sách từ không gắn với tình huống nào cả, và học xong không ai kiểm tra. Một chatbot AI giải quyết được cả hai, nếu bạn biết cách hỏi: xin từ theo đúng chủ đề mình cần, kèm phiên âm và câu ví dụ, rồi bảo nó đố lại mình như một bộ flashcard. Trong bài này mình làm thật toàn bộ quy trình đó trên Gemini, với chủ đề "đi sân bay".

Đây là bài 1/5 của series Học tiếng Anh với AI, đi từ từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp, IELTS Writing đến lộ trình tự học 30 ngày. Ảnh chụp ngày 15/11/2026, mình đăng nhập tài khoản Google, dùng chế độ Hydrogen, giao diện tối. Câu trả lời của AI mỗi lần một khác, nên kết quả của bạn sẽ không giống từng chữ. Nếu bạn chưa quen viết prompt, hãy đọc trước bài công thức prompt 4 phần (vai trò, bối cảnh, yêu cầu, định dạng), vì cả series này dùng lại công thức đó.

Bước 1: Xin bảng từ vựng theo chủ đề, có phiên âm và câu ví dụ

Đừng hỏi "cho mình từ vựng về sân bay". Câu hỏi như vậy thường cho ra một danh sách dài, lẫn từ khó và từ ít dùng. Hãy nói rõ bạn là ai, học để làm gì, cần bao nhiêu từ và muốn nhận kết quả dạng gì. Prompt mình dùng:

Bạn là giáo viên tiếng Anh cho người Việt mới học, trình độ A2. Mình sắp đi du lịch và muốn học 10 từ vựng tiếng Anh chủ đề "đi sân bay". Hãy lập bảng gồm các cột: Từ, Phiên âm IPA, Nghĩa tiếng Việt, Câu ví dụ ngắn. Chọn từ thông dụng nhất, câu ví dụ dưới 12 từ.

Ô nhập của Gemini chứa prompt xin 10 từ vựng tiếng Anh chủ đề đi sân bay cho người học trình độ A2
Prompt đủ 4 phần: vai trò giáo viên, bối cảnh trình độ A2 sắp đi du lịch, yêu cầu 10 từ, định dạng bảng 4 cột.

Hai chi tiết nhỏ nhưng quan trọng: "trình độ A2" giúp AI không đưa từ quá khó, còn "câu ví dụ dưới 12 từ" giữ cho câu đủ ngắn để bạn đọc to và nhớ được.

Bảng từ vựng sân bay do Gemini trả về với các cột Từ, Phiên âm IPA, Nghĩa tiếng Việt, Câu ví dụ, bắt đầu bằng passport và boarding pass
Gemini trả về đúng bảng 4 cột. Cột phiên âm IPA (khung đỏ) dùng cách đọc kiểu Mỹ.

Gemini đưa ra 10 từ: passport, boarding pass, luggage, check-in, gate, flight, security, customs, delay, baggage claim. Đây đều là từ bạn sẽ gặp thật trên biển báo sân bay. Mình đã kiểm tra từng dòng: nghĩa tiếng Việt đúng, cả 10 câu ví dụ đều đúng ngữ pháp và đều dưới 12 từ như yêu cầu.

Nửa sau bảng từ vựng gồm gate, flight, security, customs, delay, baggage claim kèm phiên âm và câu ví dụ
Nửa sau của bảng. Các câu ví dụ ngắn, sát tình huống thật như "You must go through customs after you land."

Về phiên âm, có một điểm bạn nên biết: bảng này dùng giọng Mỹ. Ví dụ passport ghi /ˈpæspɔːrt/, có âm /r/ ở cuối. Nếu bạn học theo giọng Anh, cách đọc phổ biến là /ˈpɑːspɔːt/. Cả hai đều đúng, nhưng đừng trộn lẫn. Hãy thêm vào prompt "dùng phiên âm Anh Mỹ" hoặc "dùng phiên âm Anh Anh" để kết quả thống nhất.

Bước 2: Bảo AI đố lại bạn kiểu flashcard

Đọc bảng xong thì ai cũng thấy "hiểu rồi". Nhưng nhớ thật hay không chỉ biết khi bị hỏi. Ngay trong cuộc trò chuyện đó, mình gõ tiếp:

Giờ hãy kiểm tra mình kiểu flashcard: mỗi lượt chỉ đưa 1 nghĩa tiếng Việt trong 10 từ trên, mình gõ từ tiếng Anh. Chấm đúng/sai, nếu sai chính tả thì chỉ ra chỗ sai. Đừng hiện đáp án trước. Bắt đầu với câu 1.

Lần đầu, Gemini trả về một câu trả lời trống trơn, tải lại trang vẫn trống. Chuyện này thỉnh thoảng xảy ra. Mình không viết lại prompt dài mà chỉ gõ thêm: "Câu trả lời vừa rồi bị trống. Hãy bắt đầu flashcard câu 1 nhé: chỉ đưa 1 nghĩa tiếng Việt rồi chờ mình trả lời." Lần này nó làm đúng ý.

Gemini đưa ra câu hỏi flashcard đầu tiên: Câu 1, Thẻ lên máy bay, và chờ người học trả lời
Mỗi lượt chỉ một câu hỏi, không lộ đáp án. Đúng kiểu lật thẻ flashcard.

Mình cố tình gõ sai chính tả "bording pass" để xem AI có bắt được không.

Gemini chấm câu bording pass là chưa chính xác, chỉ ra thiếu chữ a và đưa đáp án boarding pass kèm phiên âm
AI chỉ đúng chỗ sai (thiếu chữ a), đưa đáp án kèm phiên âm rồi chuyển sang câu 2.

Câu 2 là "Hải quan", mình trả lời customs và được chấm đúng. Câu 3 là "Hành lý". Từ trong bảng là luggage, nhưng mình cố tình trả lời baggage, một từ đồng nghĩa không có trong bảng, để xem AI có máy móc chấm sai không.

Gemini chấp nhận đáp án baggage là đúng nghĩa và nhắc từ gốc trong bảng là luggage
Gemini chấp nhận baggage và nhắc thêm từ luggage trong bảng. Cách chấm này hợp lý hơn so khớp từng chữ.

Đây là điểm AI hơn hẳn ứng dụng flashcard thông thường: nó hiểu nghĩa, không chỉ so khớp chữ. Một mẹo bổ sung mà AI không nói: cả luggage và baggage đều là danh từ không đếm được. Người Việt rất hay viết "luggages" hoặc "baggages", cả hai đều sai. Muốn đếm thì nói two pieces of luggage, giống câu ví dụ trong bảng: "How many pieces of luggage do you have today?"

Bước 3: Tổng kết và lập lịch ôn, nhưng đọc kỹ trước khi làm theo

Mình dừng quiz ở câu 4 và hỏi:

Dừng quiz ở đây. Tổng kết giúp mình: mình đúng mấy câu, từ nào cần ôn lại. Sau đó gợi ý lịch ôn 10 từ này trong 7 ngày, mỗi ngày dưới 10 phút, trình bày dạng bảng.

Gemini tổng kết người học đúng 2 trên 3 câu, liệt kê từ cần ôn là boarding pass và 7 từ chưa kiểm tra
Phần tổng kết chấm đúng 2/3 câu. Dòng trong khung đỏ gọi baggage là "từ đồng nghĩa hoàn toàn" với luggage, hơi quá tay.

Phần chấm điểm chính xác: 2/3 câu đúng, từ cần ôn là boarding pass, kèm mẹo nhớ "board nghĩa là bước lên tàu hoặc máy bay". Nhưng có một chỗ nói quá: Gemini gọi baggage là "từ đồng nghĩa hoàn toàn" với luggage. Ở sân bay hai từ này gần như dùng thay nhau được, nhưng "hoàn toàn" thì không. Baggage còn có nghĩa bóng, ví dụ emotional baggage (gánh nặng tâm lý), còn luggage thì không dùng như vậy.

Lịch ôn 7 ngày của Gemini, ô Ngày 5 sắp xếp từ theo trình tự đi sân bay với Customs đứng trước Baggage claim
Lịch ôn mỗi ngày 6 đến 8 phút. Ô Ngày 5 (khung đỏ) xếp Customs trước Baggage claim, ngược với thực tế ở phần lớn sân bay quốc tế.

Lịch ôn 7 ngày nhìn chung dùng được: ngày đầu học và đọc to, giữa tuần tự kiểm tra theo chiều Việt sang Anh, cuối tuần luyện phản xạ và đọc hội thoại. Nhưng ô Ngày 5 có một lỗi về kiến thức thực tế. Gemini xếp trình tự đi sân bay là "... Flight → Customs, Baggage claim". Khi bay quốc tế đến nơi, thông thường bạn qua kiểm tra hộ chiếu, lấy hành lý ở baggage claim trước, rồi mới mang hành lý qua customs (hải quan). Học theo chuỗi tình huống là ý hay, nhưng nếu chuỗi sai thì bạn sẽ nhớ sai luôn.

Bài học của bước này: AI lập kế hoạch nhanh và khá hợp lý, nhưng mọi chi tiết "thực tế" (trình tự, quy định, con số) bạn vẫn phải tự soát lại.

Mẫu prompt học từ vựng để copy dùng ngay

Thay phần trong ngoặc bằng thông tin của bạn. Nên dùng cả ba trong cùng một cuộc trò chuyện để AI nhớ danh sách từ.

Xin từ theo chủ đề: Bạn là giáo viên tiếng Anh cho người Việt, trình độ (A2/B1). Mình cần học (N) từ vựng chủ đề "(chủ đề)" để (mục đích). Lập bảng: Từ, Phiên âm IPA (Anh Mỹ hoặc Anh Anh), Nghĩa tiếng Việt, Câu ví dụ dưới 12 từ. Chọn từ thông dụng nhất.

Flashcard: Kiểm tra mình kiểu flashcard: mỗi lượt chỉ đưa 1 nghĩa tiếng Việt, mình gõ từ tiếng Anh. Chấm đúng/sai, sai chính tả thì chỉ ra chỗ sai. Chấp nhận từ đồng nghĩa nếu đúng nghĩa. Đừng hiện đáp án trước.

Ôn tập: Tổng kết từ nào mình sai, rồi lập lịch ôn (N) ngày, mỗi ngày dưới (M) phút, dạng bảng.

Bạn có thể đổi chiều flashcard: AI đưa từ tiếng Anh, bạn gõ nghĩa và tự đặt một câu. Cách này khó hơn nhưng giúp nhớ cách dùng chứ không chỉ nhớ nghĩa.

Lỗi hay gặp khi học từ vựng với AI

  1. Xin quá nhiều từ một lần: 50 từ một lúc thì đọc cho có. 10 từ mỗi chủ đề, ôn kỹ, hiệu quả hơn nhiều.
  2. Không nói giọng Anh Mỹ hay Anh Anh: phiên âm có thể lẫn lộn giữa hai giọng. Hãy chọn một và ghi vào prompt.
  3. Tin phiên âm và giải thích 100%: lần này IPA của Gemini đúng, nhưng phần giải thích vẫn có chỗ nói quá ("đồng nghĩa hoàn toàn") và chỗ sai thực tế (trình tự sân bay). Với từ quan trọng, hãy tra thêm một từ điển uy tín như Cambridge hoặc Oxford.
  4. Chỉ đọc bảng mà không bị kiểm tra: bước flashcard mới là bước giúp bạn nhớ. Đừng bỏ qua.
  5. Không học cách đọc: bài này chỉ dùng chế độ gõ chữ, AI không nghe được bạn phát âm. Hãy nghe phát âm mẫu trên từ điển và đọc to theo.

Bài tập và bài tiếp theo

Chọn một chủ đề bạn sắp dùng thật: phỏng vấn, khách sạn, họp online, đi khám bệnh. Dùng mẫu prompt thứ nhất để xin 10 từ, chạy flashcard ít nhất một vòng, và cố tình trả lời sai một câu để xem AI chấm thế nào. Sau đó soát lại bảng: phiên âm có thống nhất một giọng không, câu ví dụ có tự nhiên không.

Ở bài 2, mình chuyển sang ngữ pháp: đưa câu mình tự viết cho AI sửa và bắt nó giải thích vì sao sai, kể cả gài một câu đúng để xem AI có sửa bừa không.

Ảnh Nguyễn Hữu Huy

Tác giả

Giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin, Cao đẳng FPT Polytechnic

Thầy Huy dạy lập trình tại Cao đẳng FPT Polytechnic, chia sẻ kiến thức về Android, Unity/C#, AI và lập trình backend qua blog dotplays và kênh YouTube Thầy Huy One Champ. Tác giả các ứng dụng dotsave, getvidfb và taptik.